Ordynacja podatkowa od 1 października 2026 r. — najważniejsze zmiany dla podatników

Uchylone zostały art. 75 § 3 i 3a Ordynacji podatkowej, które nakładały na podatnika obowiązek złożenia wniosku o stwierdzenie nadpłaty wraz ze skorygowaną deklaracją. Od 1 października 2026 r., jeżeli nadpłata wynika ze skorygowanej deklaracji składanej po upływie terminu do jej złożenia, podatnik nie musi składać dodatkowego wniosku. Zgodnie z art. 165 § 8a Ordynacji podatkowej za datę wszczęcia postępowania przyjmuje się dzień złożenia korekty.

Nadpłata wynikająca z takiej korekty podlega co do zasady zwrotowi w terminie 2 miesięcy od dnia jej złożenia. Zwrot nie może nastąpić wcześniej niż po 3 miesiącach od dnia złożenia zeznania rocznego, deklaracji podatku akcyzowego lub deklaracji o wpłatach z zysku za rok obrotowy (art. 73 § 2 Ordynacji podatkowej), a w przypadku zeznania PIT złożonego elektronicznie — wcześniej niż po upływie 45 dni od jego złożenia.

Dodany art. 81 § 2b wprowadza obowiązek złożenia pisemnego uzasadnienia przyczyn korekty, z której wynika nadpłata przekraczająca 10 000 zł.

Organ podatkowy zachowuje uprawnienie do weryfikacji zasadności korekty. Jeżeli uzna ją za niezasadną w całości lub w części, odmawia stwierdzenia nadpłaty w odpowiednim zakresie, a skorygowana deklaracja nie wywołuje skutków prawnych.

W toku czynności sprawdzających prowadzonych w trybie art. 274 Ordynacji podatkowej organ podatkowy może samodzielnie skorygować deklarację w razie błędów rachunkowych, innych oczywistych omyłek lub niezgodności z ustalonymi wymaganiami — jeżeli zmiana wartości w wyniku korekty nie przekracza 10 000 zł.

O dokonanej korekcie organ zawiadamia podatnika, wskazując jej przyczynę i zakres oraz pouczając o prawie wniesienia sprzeciwu. Podatnik może wnieść sprzeciw w terminie 14 dni od dnia doręczenia zawiadomienia; jego wniesienie anuluje korektę. Brak sprzeciwu w ustawowym terminie sprawia, że korekta wywołuje takie skutki jak korekta dokonana przez samego podatnika.

☎︎

+48 42 207 6666

Zgodnie z nowym brzmieniem art. 86a § 2 pkt 13 Ordynacji podatkowej przez „schemat podatkowy” rozumie się podlegające zgłoszeniu uzgodnienie transgraniczne posiadające ogólną lub szczególną cechę rozpoznawczą, które dotyczy więcej niż jednego państwa członkowskiego UE albo państwa członkowskiego i państwa trzeciego.

Za transgraniczne uznaje się uzgodnienie, jeżeli występuje co najmniej jedna z okoliczności:

• nie wszyscy uczestnicy mają miejsce zamieszkania, siedzibę lub zarząd na terytorium tego samego państwa,
• co najmniej jeden z uczestników prowadzi działalność gospodarczą na terytorium innego państwa — za pośrednictwem zagranicznego zakładu albo bez posiadania w tym państwie miejsca zamieszkania, siedziby lub zagranicznego zakładu (w pierwszym przypadku uzgodnienie stanowi część lub całość działalności tego zakładu),
• uzgodnienie może wpływać na automatyczną wymianę informacji podatkowych lub na ustalenie beneficjenta rzeczywistego.

Oznacza to, że krajowe uzgodnienia podatkowe nie podlegają już obowiązkom MDR. Podatnicy prowadzący działalność wyłącznie na terytorium Polski mogą zostać istotnie odciążeni w zakresie identyfikacji i raportowania krajowych uzgodnień. Nowelizacja wyłącza z zakresu MDR również uzgodnienia dotyczące podatku od wartości dodanej, w tym VAT, oraz podatku akcyzowego.

Nie jest to jednak całkowite zniesienie obowiązków. Sam fakt występowania zagranicznego kontrahenta nie przesądza o obowiązku raportowania — przy uzgodnieniach z elementem transgranicznym konieczne jest każdorazowe zweryfikowanie, czy spełniają ustawowe przesłanki uznania za schemat podatkowy.

Nowelizacja uchyla art. 86d Ordynacji podatkowej, regulujący dotychczas odrębną kategorię podmiotu wspomagającego. Czynności wspomagające nadal mają jednak znaczenie i zostały uwzględnione w nowych zasadach dotyczących obowiązków promotora — szczególnie w mechanizmie przewidzianym dla promotora, któremu inny promotor lub korzystający zlecił wykonanie takich czynności.

Jeżeli przy zachowaniu wymaganej staranności promotor zdał sobie sprawę lub powinien zdać sobie sprawę, że uzgodnienie może stanowić schemat podatkowy, a nie posiada potwierdzenia nadania Numeru Schematu Podatkowego ani potwierdzenia przekazania informacji o schemacie, może wystąpić do zlecającego o pisemne oświadczenie, że uzgodnienie schematem nie jest.

Oświadczenie należy przekazać nie później niż w terminie 7 dni od doręczenia pisma. Do czasu jego otrzymania promotor może wstrzymać wykonanie czynności, bez odpowiedzialności cywilnej wobec zlecającego i odpowiedzialności dyscyplinarnej. Brak oświadczenia w terminie powoduje ustawowe domniemanie, że promotor zdał sobie sprawę, iż uzgodnienie stanowi schemat podatkowy — domniemanie to może zostać obalone na zasadach określonych w ustawie.

Od 1 października 2026 r. wzrósł limit określony w art. 62b § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej. Podatek może zostać zapłacony przez inny podmiot niż podatnik, jeżeli jego wysokość nie przekracza 5 000 zł — dotychczas limit wynosił 1 000 zł.

Bez zmian pozostają zasady dotyczące zapłaty podatku przez małżonka podatnika oraz wskazanych w ustawie członków najbliższej rodziny, a także przez aktualnego właściciela przedmiotu hipoteki przymusowej lub zastawu skarbowego — w przypadkach wskazanych w art. 62b Ordynacji podatkowej.

Zgodnie z art. 86j § 1 Ordynacji podatkowej korzystający, który w danym okresie rozliczeniowym dokonywał czynności będących elementem schematu podatkowego lub uzyskiwał wynikającą z niego korzyść podatkową, przekazuje informacje Szefowi Krajowej Administracji Skarbowej o stosowaniu schematu.

Termin upływa z końcem czwartego miesiąca następującego po zakończeniu roku podatkowego — dla korzystającego będącego podatnikiem PIT lub CIT. Gdy korzystający jest spółką wchodzącą w skład podatkowej grupy kapitałowej, termin liczy się od zakończenia roku podatkowego tej grupy; dla pozostałych korzystających, którzy nie są podatnikami PIT ani CIT — od zakończenia roku kalendarzowego.

Informacja składana jest odrębnie dla każdego schematu na formularzu MDR-3. Zgodnie z art. 86j § 1a powinna zawierać numer schematu podatkowego (NSP) oraz wysokość uzyskanej w danym roku korzyści podatkowej; jeżeli nie da się jej wskazać — jej wartość szacunkową.

Jeżeli korzyść określono w walucie obcej, przeliczenia na złote dokonuje się według średniego kursu NBP z ostatniego dnia roboczego poprzedzającego dzień przekazania informacji (art. 86j § 1b).

Od 1 października 2026 r., w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym, organ podatkowy może na wniosek podatnika umorzyć w całości albo w części nie tylko zaległość podatkową, lecz także sam podatek. Możliwość zastosowania ulgi nie jest już zatem ograniczona do sytuacji, w której podatek przekształcił się w zaległość.

Jednocześnie ustawodawca wyłączył możliwość udzielenia z urzędu ulgi w postaci umorzenia samego podatku — zgodnie z nową treścią art. 67d.

Istotnym ułatwieniem w postępowaniu podatkowym jest wprowadzenie możliwości przeprowadzania przesłuchania strony lub świadka na odległość. Zgodnie z art. 199b § 1 Ordynacji podatkowej organ podatkowy może przeprowadzić taką czynność przy użyciu urządzeń technicznych zapewniających jednoczesny i bezpośredni przekaz obrazu i dźwięku, jeżeli posiada odpowiednie środki techniczne.

Z art. 199b § 2 wynika ponadto, że przesłuchanie — zarówno na odległość, jak i prowadzone w sposób tradycyjny — może zostać utrwalone za pomocą urządzenia rejestrującego obraz i dźwięk albo wyłącznie dźwięk, jeżeli organ dysponuje odpowiednimi środkami technicznymi.

Z dniem 1 października 2026 r. uchylony został art. 86l Ordynacji podatkowej, który nakładał na określone podmioty będące promotorami, zatrudniające promotorów lub faktycznie wypłacające im wynagrodzenie obowiązek posiadania wewnętrznej procedury MDR, jeżeli ich przychody lub koszty przekraczały w poprzednim roku obrotowym równowartość 8 000 000 zł.

Jednocześnie uchylony został art. 86m, przewidujący kary pieniężne za niedopełnienie obowiązków związanych z wewnętrzną procedurą MDR.

Przedstawione informacje nie stanowią opinii prawnej. W celu uzyskania szczegółowych informacji lub pomocy prawnej prosimy o kontakt z Kancelarią: 42 207 66 66, kancelaria@krs-adwokaci.pl.

Zadzwoń

+48 42 207 66 66

Napisz

kancelaria@krs-adwokaci.pl

Dane kontaktowe i dojazd →